Produkty zawierające składnik: Lizyna

Lizyna 

Lizyna to niezbędny aminokwas, który pełni kluczowe funkcje w organizmie człowieka. Jako że nie jest wytwarzany przez nasz organizm, musimy go dostarczać z pożywieniem lub w formie suplementów. 

Funkcje lizyny w organizmie

Lizyna jest jednym z dziewięciu niezbędnych aminokwasów, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Lizyna bierze udział w procesach takich jak:

• synteza białek - jest jednym z podstawowych budulców białek, które są niezbędne do utrzymania struktury komórek, funkcjonowania enzymów, sygnałów komórkowych oraz tworzenia przeciwciał i hormonów. Właściwe spożycie lizyny jest więc niezbędne dla zdrowia i regeneracji organizmu,
• wchłanianie wapnia - wspomaga przyswajanie wapnia w jelitach oraz utrzymanie prawidłowego stężenia tego pierwiastka w organizmie. Wapń jest niezbędny dla zdrowia kości, zębów, mięśni, krzepliwości krwi i przewodnictwa nerwowego, 

Produkcja karnityny - jest zaangażowana w syntezę karnityny - związku, który odgrywa kluczową rolę w przemianie kwasów tłuszczowych na energię. Odpowiednie stężenie karnityny może przyczynić się do utrzymania zdrowego poziomu cholesterolu, wspierając jednocześnie zdrowie serca. 

Ponadto uczestniczy także w produkcji przeciwciał, które są kluczowymi elementami odpowiedzi immunologicznej. Przeciwciała pomagają organizmowi zwalczać infekcje i utrzymywać zdrowie. Lizyna może również działać przeciwwirusowo, zwłaszcza w przypadku wirusa opryszczki. Dodatkowo jest niezbędna dla syntezy kolagenu, białka będącego głównym składnikiem tkanki łącznej. Kolagen odgrywa kluczową rolę w procesie gojenia ran, regeneracji tkanek i utrzymaniu elastyczności skóry.

Niedobór lizyny 

Niedobór lizyny może prowadzić do różnych problemów zdrowotnych. Objawy niedoboru lizyny obejmują m.in. osłabienie regeneracji tkanek - jest kluczowym składnikiem białek, które uczestniczą w procesie naprawy i wzrostu tkanek. Niedobór tego aminokwasu może prowadzić do opóźnionego gojenia ran i trudności w utrzymaniu zdrowej tkanki łącznej. Kolejną kwestią są problemy z układem odpornościowym - jest niezbędna do produkcji przeciwciał, które pomagają w walce z infekcjami. Niedobór może prowadzić do osłabienia układu odpornościowego, co zwiększa podatność na infekcje. Ponadto niewystarczająca podaż może skutkować zaburzeniami wchłaniania wapnia, co prowadzi do osłabienia kości i  zmniejszenia wydajności energetycznej, co za tym idzie - uczucia przewlekłego zmęczenia. 

Źródła lizyny w diecie

Lizyna jest obecna w wielu produktach spożywczych, zarówno pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. Niektóre z nich to m.in. mięso - kurczak, wołowina, indyk, ryby - łosoś, tuńczyk, sardynki, nabiał - jogurt, kefir, ser, rośliny strączkowe -soja, ciecierzyca, soczewica, a także orzechy i nasiona - migdały, dynia, sezam. 

Najwyższa pora, aby dowiedzieć się nieco więcej na temat zapotrzebowania na lizynę. Zalecane spożycie różni się w zależności od wieku, płci czy ogólnego stanu zdrowia. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zalecane spożycie dla dorosłych wynosi około 30 mg na kilogram masy ciała dziennie. I tak dla różnych grup wiekowych zalecane dawki prezentują się w następujący sposób: 

• Dzieci (1-3 lat): 58 mg/kg masy ciała,
• Dzieci (4-13 lat): 46 mg/kg masy ciała,
• Młodzież (14-18 lat): 38 mg/kg masy ciała,
• Dorosłe osoby (powyżej 19 lat): 30 mg/kg masy ciała.

Warto zaznaczyć, że kobiety w ciąży i karmiące piersią mogą mieć zwiększone zapotrzebowanie na lizynę, dlatego w takich przypadkach warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem w celu ustalenia indywidualnej dawki.

Zalecane spożycie lizyny może być zaspokojone przez zdrową, zrównoważoną dietę zawierającą różnorodne źródła białka. Należy zadbać o odpowiednią podaż tego aminokwasu, aby uniknąć niedoborów, które mogą odbić się na ogólnym stanie zdrowia. 

Korzyści zdrowotne lizyny

Spożywanie odpowiedniej ilości lizyny może przynieść korzyści zdrowotne, takie jak zwiększenie odporności, ponieważ może stymulować produkcję przeciwciał i pomóc w walce z infekcjami wirusowymi. Kolejną istotną kwestią jest wspomaganie zdrowia kości ze względu na pomoc we wchłanianiu wapnia i zapobieganie utracie tego pierwiastka, co przyczynia się do zdrowia kości. Istotna jest także poprawa zdrowia serca ze względu na fakt, iż lizyna może wspierać produkcję karnityny, co może wspomóc utrzymanie zdrowego poziomu cholesterolu.

Przedawkowanie lizyny 

Przedawkowanie lizyny zdarza się rzadko i w zdecydowanej większości przypadków może prowadzić do niepożądanych skutków, takich jak biegunka, nudności, bóle brzucha czy wzrost stężenia wapnia we krwi - zwłaszcza jeśli dodatkowo wdrożona jest suplementacja. 

Podsumowując, lizyna to organiczny związek chemiczny, który należy do grupy aminokwasów białkowych. Mimo że odgrywa wiele istotnych funkcji jak, chociażby wzmacnianie pracy układu immunologicznego czy regeneracja uszkodzonych tkanek, to nie jest wytwarzana przez organizm ludzki. Konieczne jest więc dostarczanie jej wraz z pożywieniem lub poprzez suplementację. 

• Bibliografia:
• van Spronsen, F. J., van Rijn, M., van Dijk, T., Smit, G. P., & Reijngoud, D. J. (2014). Relevance of phenylalanine and tyrosine recommendations in phenylketonuria. Journal of Inherited Metabolic Disease, 37(4), 549-558.
• Civitelli, R., Ziambaras, K., & Warrell, R. P. (1992). Regulation of Calcium Metabolism. In Principles of Bone Biology (pp. 621-634). Elsevier.
• Steiber, A., Kerner, J., & Hoppel, C. L. (2004). Carnitine: a nutritional, biosynthetic, and functional perspective. Molecular aspects of medicine, 25(5-6), 455-473.
• Barbul, A., Lazarou, S. A., Efron, D. T., Wasserkrug, H. L., & Efron, G. (1990). Arginine enhances wound healing and lymphocyte immune responses in humans. Surgery, 108(2), 331-336. Link
• Griffith, R. S., Walsh, D. E., Myrmel, K. H., Thompson, R. W., & Behforooz, A. (1987). Success of L-lysine therapy in frequently recurrent herpes simplex infection: Treatment and prophylaxis. Dermatologica, 175(4), 183-190. Link
• Civitelli, R., Ziambaras, K., & Warrell, R. P. (1992). Regulation of Calcium Metabolism. In Principles of Bone Biology (pp. 621-634). Elsevier.
• Steiber, A., Kerner, J., & Hoppel, C. L. (2004). Carnitine: a nutritional, biosynthetic, and functional perspective. Molecular aspects of medicine, 25(5-6), 455-473.
• World Health Organization, Food and Agriculture Organization of the United Nations, & United Nations University. (2007). Protein and amino acid requirements in human nutrition: report of a joint FAO/WHO/UNU expert consultation. Link
• Barbul, A., Lazarou, S. A., Efron, D. T., Wasserkrug, H. L., & Efron, G. (1990). Arginine enhances wound healing and lymphocyte immune responses in humans. Surgery, 108(2), 331-336. Link
• Griffith, R. S., Walsh, D. E., Myrmel, K. H., Thompson, R. W., & Behforooz, A. (1987). Success of L-lysine therapy in frequently recurrent herpes simplex infection: Treatment and prophylaxis. Dermatologica, 175(4), 183-190. Link
• Civitelli, R., Ziambaras, K., & Warrell, R. P. (1992). Regulation of Calcium Metabolism. In Principles of Bone Biology (pp. 621-634). Elsevier.
• Steiber, A., Kerner, J., & Hoppel, C. L. (2004). Carnitine: a nutritional, biosynthetic, and functional perspective. Molecular aspects of medicine, 25(5-6), 455-473. Link